Năm học 2026-2027: Thống nhất quyết tâm “đổi mới tư duy, chuyển biến mạnh mẽ, kết quả thực chất”

Quang cảnh hội nghị

Từng bước gỡ khó, thực hiện hiệu quả mô hình chính quyền hai cấp

Liên quan đến mô hình chính quyền hai cấp, báo cáo của Giám đốc Sở GDĐT Phú Thọ Trịnh Thế Truyền cho biết: Sau khi kết thúc chính quyền cấp huyện trên địa bàn có 148 xã. Theo thống kê, chỉ có khoảng 30% cán bộ quản lí giáo dục tại Phòng Văn hóa - Xã hội có chuyên môn và kinh nghiệm trong hoạt động giáo dục. Đây là thách thức rất lớn đối với giáo dục địa phương.

Giám đốc Sở GDĐT Phú Thọ Trịnh Thế Truyền trao đổi tại hội nghị

Để khắc phục những khó khăn ban đầu, Sở GDĐT Phú Thọ đã chủ động thành lập các đoàn kiểm tra làm việc với các xã, hướng dẫn sổ tay thực hiện mô hình hai cấp, thành lập các cụm chuyên môn và xử lí kịp thời tình trạng thừa thiếu giáo viên cục bộ. Sở GDĐT đã điều động hơn 100 cán bộ giáo viên về công tác tại các Phòng Văn hóa - Xã hội ở các phường, xã.

Về nhiệm vụ năm học mới, Sở GDĐT Phú Thọ đã xây dựng văn bản hướng dẫn các trường, các xã về tuyển sinh đầu cấp, xét lên lớp và các vấn đề mới như miễn học phí sách giáo khoa. Sở GDĐT cũng đang đề xuất miễn học phí theo từng đối tượng khó khăn.

Tỉnh Bắc Ninh hiện đang triển khai, xây dựng đề án kiên cố hóa trường lớp. Ông Tạ Việt Hùng, Giám đốc Sở GDĐT tỉnh Bắc Ninh thông tin, dự kiến từ nay đến năm 2030, toàn tỉnh sẽ đầu tư khoảng 54.000 tỉ đồng cho giáo dục. Trong đó, riêng bậc trung học phổ thông là hơn 8.000 tỉ đồng và hỗ trợ hơn 10.000 tỉ đồng cho các xã, phường khó khăn. Nếu thực hiện được, đến năm 2030, cơ sở vật chất trường học của Bắc Ninh cơ bản sẽ đạt chuẩn mức độ 2.

Ông Tạ Việt Hùng, Giám đốc Sở GDĐT tỉnh Bắc Ninh, phát biểu tại hội nghị

Nêu khó khăn trong quá trình thực hiện sắp xếp các cơ sở giáo dục trên địa bàn, Sở GDĐT tỉnh Bắc Ninh đề nghị Bộ GDĐT hướng dẫn cách tính toán điểm trường thế nào khi sáp nhập các trường lại với nhau. Cần có định nghĩa rõ hơn về điểm trường, phân hiệu. Riêng đối với việc sắp xếp cán bộ dôi dư, cần có hướng dẫn về bảo lưu chế độ, chuyển đổi vị trí việc làm cho đội ngũ. Cùng với đó, việc kiểm định chất lượng và công nhận trường chuẩn quốc gia được tiến hành như thế nào sau khi sáp nhập.

Đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin vào quản trị, phát triển trường học

Năm học 2025-2026, Thành phố Hà Nội triển khai mạnh mẽ, hiệu quả hoạt động giáo dục đại trà, mũi nhọn, thực hiện các chỉ tiêu, đề án đồng bộ, nâng cao chất lượng giáo dục Thủ đô. Giám đốc Sở GDĐT Hà Nội Nguyễn Văn Hiền cho biết Sở đã tham mưu cho UBND Thành phố thông qua một loạt các nghị quyết về mô hình trường chất lượng cao, đề án xây dựng các trường chuyên tiếp cận chuẩn quốc tế và xây dựng các trường học tiên tiến, hiện đại.

Ông Nguyễn Văn Hiền, Giám đốc Sở GDĐT Hà Nội, thông tin tại hội nghị

Riêng về chính sách an sinh xã hội trong giáo dục, Hà Nội đã sớm triển khai hỗ trợ suất ăn bán trú cho học sinh tiểu học. Mới đây, Sở GDĐT tiếp tục tham mưu Thành phố ban hành Nghị quyết quy định hỗ trợ bình quân 40.000 đồng/ngày cho học sinh vùng khó khăn và hỗ trợ 70% mức này cho các đối tượng còn lại trên toàn địa bàn.

Để thực hiện tốt việc công tác bữa ăn bán trú, Hà Nội đã ban hành đề án tách bạch nhiệm vụ chuyên môn và dịch vụ suất ăn. Nhà trường tập trung vào giảng dạy, dịch vụ cung cấp suất ăn sẽ do các đơn vị chuyên nghiệp đảm nhiệm dưới sự giám sát chặt chẽ. Thành phố Hà Nội cũng phát triển phần mềm số hóa dữ liệu các cơ sở cung cấp dịch vụ ăn uống được xác thực, giúp theo dõi lộ trình từ khâu đặt hàng đến khi cung cấp suất ăn.

Giám đốc Sở GDĐT Thành phố Hồ Chí Minh Nguyễn Tấn Phát nhận định: Sau sáp nhập, với dân số hơn 14 triệu dân, số học sinh năm học 2026-2027 dự kiến là hơn 2,6 triệu em. Điều này gây áp lực lớn về trường lớp cho địa bàn. Do đó, đưa ứng dụng công nghệ thông tin, số hoá trong quản trị giáo dục được Sở GDĐT tham mưu, thực hiện hiệu quả.

Giám đốc Sở GDĐT Thành phố Hồ Chí Minh Nguyễn Tấn Phát đề xuất tại hội nghị

Năm học 2025-2026, 100% học sinh trên địa bàn đã có mã định danh và hồ sơ số. Tuyển sinh đầu cấp trực tuyến 100% qua bản đồ GIS và AI, không có sự can thiệp của con người. Hiện nay, Thành phố Hồ Chí Minh đang thành lập 100 trường học số đầu tiên và triển khai thí điểm đào tạo trí tuệ nhân tạo cho hơn 15.000 giáo viên.

90% trường công lập tại Thành phố Hồ Chí Minh triển khai chương trình Tiếng Anh tăng cường. Thành phố cũng tiên phong dạy Toán và Khoa học bằng Tiếng Anh tại các cơ sở giáo dục. Tại hội nghị, Thành phố Hồ Chí Minh cũng đề nghị Bộ GDĐT sớm ban hành bộ tiêu chí và lộ trình đưa Tiếng Anh trở thành ngôn ngữ thứ hai để địa phương có căn cứ thực hiện.

Tiếp tục giữ sự ổn định Kì thi tốt nghiệp THPT, chuẩn bị lộ trình thi trên máy tính

Trao đổi tại hội nghị, Giám đốc Sở GDĐT Nghệ An Nguyễn Văn Khoa cho biết, trong bối cảnh thực hiện chính quyền địa phương hai cấp, tỉnh Nghệ An đã chia thành 5 cụm chuyên môn và mỗi lãnh đạo Sở phụ trách một cụm. Giải pháp cốt lõi là tăng cường mạnh mẽ ứng dụng công nghệ thông tin và chuyển đổi số để quản lí từ Sở đến các xã, các cơ sở giáo dục trên địa bàn.

Giám đốc Sở GDĐT Nghệ An Nguyễn Văn Khoa nêu ý kiến tại hội nghị

Ngành Giáo dục cũng đã triển khai cơ sở dữ liệu ngành 2.0 với "Cổng giáo dục số Nghệ An" trên toàn tỉnh, ứng dụng phần mềm đồng bộ, liên thông. Trong thời gian tới, Nghệ An tiếp tục hoàn thiện các nội dung phần mềm để chuyển đổi số mạnh mẽ.

Liên quan đến Kì thi tốt nghiệp THPT, tỉnh Nghệ An đề nghị tiếp tục giữ sự ổn định, siết chặt khâu tổ chức tại địa phương bằng nhiều giải pháp. Đồng thời, tỉnh Nghệ An mong Bộ GDĐT sớm chỉ đạo, hỗ trợ cơ sở vật chất, hạ tầng kĩ thuật để chuẩn bị lộ trình thi trên máy tính và đánh giá định kì trên máy cho học sinh lớp 9.

Để triển khai hiệu quả mô hình chính quyền hai cấp, ngay đầu năm học, Sở GDĐT Thành phố Huế đã chuyển giao toàn bộ dữ liệu từ mầm non đến tiểu học về cho cấp xã, phường trên phần mềm và văn bản để trực tiếp quản lí giáo dục trên địa bàn. Ông Nguyễn Tân, Giám đốc Sở GDĐT Thành phố Huế nhận định, việc phân cấp rõ ràng giúp Sở GDĐT quản lí trực tiếp văn bản, hướng dẫn cụ thể xuống các trường mà không cần qua cấp trung gian như trước đây.

Ông Nguyễn Tân, Giám đốc Sở GDĐT Thành phố Huế trao đổi tại hội nghị

Là địa phương có tỉ lệ tốt nghiệp THPT đứng thứ 8 toàn quốc, tăng 1 bậc so với năm trước, Thành phố Huế kiến nghị Bộ GDĐT duy trì sự ổn định và sớm chuyển sang thi trên máy tính để tiết kiệm nguồn lực trong thời gian tới.

Đồng thời, Thành phố Huế cũng kiến nghị Bộ GDĐT điều chỉnh quy định quản lí các trường phổ thông nội trú, trường phổ thông nội trú các xã biên giới nhằm thuận lợi trong việc điều phối tuyển sinh trên địa bàn rộng.

Phát triển, thay đổi nhận thức từ đội ngũ cán bộ quản lí giáo dục

Tại hội nghị, các đơn vị thuộc Bộ GDĐT, các cơ sở giáo dục sư phạm cũng đã trao đổi, nêu ý kiến các vấn đề liên quan đến bồi dưỡng, đào tạo giáo viên; hoàn thiện các văn bản quy phạm pháp luật; tiêu chuẩn về phòng học STEM, đầu tư cơ sở giáo dục tại các địa phương; tập huấn kĩ năng quản trị giáo dục; rà soát sửa đổi Chương trình giáo dục phổ thông; nghiên cứu trường học quy mô lớn, trường phổ thông dân tộc nội trú, bán trú…

PGS.TS Nguyễn Đức Sơn, Hiệu trưởng Trường Đại học Sư phạm Hà Nội, phát biểu tại hội nghị

PGS.TS Nguyễn Đức Sơn, Hiệu trưởng Trường Đại học Sư phạm Hà Nội xác định vai trò của các trường sư phạm là hỗ trợ các địa phương liên quan đến vấn đề chuyên môn và bồi dưỡng đội ngũ để thực hiện các nhiệm vụ của năm học tới. Trong đó nhấn mạnh 5 nhiệm vụ: bồi dưỡng AI cho giáo viên; xây dựng các chương trình bồi dưỡng cán bộ cấp xã phường về quản lí giáo dục; đưa tiếng Anh thành ngôn ngữ thứ hai; giáo dục STEM; xây dựng trường học thông minh.

Riêng về bồi dưỡng AI cho giáo viên, Trường Đại học Sư phạm Hà Nội đã thực hiện bồi dưỡng cho toàn bộ giáo viên cho các tỉnh Quảng Ninh, Hà Nội, Hưng Yên về sử dụng AI trong dạy học. Đây là hoàn toàn là cái sự chủ động của các địa phương. Do đó, Hiệu trưởng Nguyễn Đức Sơn mong rằng là các địa phương khác nhu cầu thì các trường sư phạm có thể phối hợp tiếp tục đáp ứng nhu cầu này.

TS Vũ Quảng, Hiệu trưởng trường Cán bộ quản lí giáo dục Thành phố Hồ Chí Minh, trao đổi tại hội nghị

Theo TS Vũ Quảng, Hiệu trưởng trường Cán bộ quản lí giáo dục Thành phố Hồ Chí Minh, trong bối cảnh sắp xếp ngành Giáo dục chuyển đổi từ "quản lí" sang "quản trị" giáo dục, việc thay đổi nhận thức của các cán bộ quản lí giáo dục là đặc biệt quan trọng. Vừa qua, khu vực phía Nam, thời gian qua, nhà trường đã phối hợp với các địa phương bồi dưỡng trên 12.000 lượt cán bộ quản lí giáo dục nhằm nâng cao chất lượng đội ngũ, tiếp cận những điểm mới trong quy định pháp luật.

TS Vũ Quảng mong muốn khối các cơ sở quản lí, đào tạo giáo viên sẽ có những chương trình để phối hợp các địa phương, bồi dưỡng công tác nghiệp vụ cho đội ngũ cán bộ quản lí đáp ứng đòi hỏi ngành Giáo dục trong bối cảnh mới.

Không khoán trắng nhiệm vụ bảo đảm an toàn trường học cho đội ngũ giáo viên

Lưu ý các nhiệm vụ liên quan đến học sinh, sinh viên, mầm non và các chính sách đặc thù đối với ngành Giáo dục, Thứ trưởng Nguyễn Thị Quyên Thanh đề nghị Giám đốc các Sở GDĐT tiếp tục quan tâm chỉ đạo quyết liệt, chọn đúng trọng tâm để thực hiện hiệu quả ngay trong năm học này và tạo được những chuyển biến rõ nét góp phần hoàn thành chủ đề năm học.

Thứ trưởng Nguyễn Thị Quyên Thanh phát biểu tại hội nghị

Giám đốc Sở phải chịu trách nhiệm toàn diện trong công tác chỉ đạo, Hiệu trưởng các cơ sở giáo dục phải chịu trách nhiệm trực tiếp về an toàn trường học, không khoán trắng nhiệm vụ này cho đội ngũ giáo viên chủ nhiệm hay là bộ phận tư vấn học đường. “Tỉ lệ hiện nay về giáo viên chuyên trách tư vấn tâm lí học đường chỉ có 5% trên toàn quốc, nên nếu cứ khoán trắng cho đội ngũ giáo viên thì không hiệu quả. Phải xây dựng và chuẩn hóa được quy trình, quy chế, phương thức phối hợp để làm rõ trách nhiệm trong triển khai thực hiện”, Thứ trưởng nhấn mạnh.

Đối với giáo dục mầm non, Thứ trưởng cho rằng trong thời gian tới cần tập trung nhiều thay đổi cách quản trị để nâng cao chất lượng. Trong đó, cần chuyển từ quản lí bằng báo cáo sang quản trị bằng dữ liệu. Giáo dục mầm non cần khẩn trương xây dựng hệ thống học liệu, dữ liệu thống nhất trên toàn quốc, phục vụ điều hành rồi theo dõi tiến độ phổ cập, nhu cầu giáo viên, cơ sở vật chất cũng như là phân bổ nguồn lực để xây dựng chính sách và đầu tư có hiệu quả trong thời gian tới.

Thứ trưởng đề nghị giám đốc các sở GDĐT quan tâm triển khai đầy đủ các chủ trương, chính sách hiện hành của Đảng và Nhà nước đối với đội ngũ giáo viên mầm non. “Chúng ta thường xuyên nói giáo viên vừa thực hiện nhiệm vụ chăm sóc, nuôi dưỡng, vừa chịu áp lực lớn về thời gian, cường độ, trách nhiệm nghề nghiệp. Do đó, trách nhiệm của chúng ta là phải thực hiện đúng, đầy đủ các chính sách, tạo điều kiện để nâng cao chất lượng đội ngũ đặc thù này”, Thứ trưởng đặc biệt lưu ý.

Cùng với đó, Thứ trưởng nhấn mạnh mục tiêu bảo đảm cho mọi trẻ em được chăm sóc, được nuôi dưỡng, được giáo dục trong một môi trường an toàn. “Chỉ khi chất lượng chăm sóc trẻ được nâng lên thì khi đó phổ cập mới có thể phát triển duy trì một cách bền vững”, Thứ trưởng khẳng định.

Rà soát các cuộc thi, không để học sinh dự thi quá nhiều

Bàn về chủ đề năm học là "Đổi mới tư duy, chuyển biến mạnh mẽ, kết quả thực chất", Thứ trưởng Thường trực Phạm Ngọc Thưởng nhấn mạnh vai trò của các Giám đốc Sở GDĐT trong tham mưu chính sách giáo dục. Theo đó, để tham mưu hiệu quả, các Giám đốc Sở GDĐT phải chủ động, đổi mới tư duy, nhận thức. “Lâu nay chúng ta vẫn nói quản lí thực chất, dạy thực chất, học thực chất, kết quả thực chất những cái thực chất ở đây phải là kết quả đo đếm được”, Thứ trưởng Thường trực nhận định.

Thứ trưởng Thường trực Phạm Ngọc Thưởng phát biểu tại hội nghị

Thứ trưởng Thường trực cũng lưu ý về giảm áp lực học tập và thi cử. Thứ trưởng Thường trực đề nghị các Sở phải rà soát các cuộc thi ở cấp sở, các cuộc thi phối hợp với các tổ chức khác mang tính chất hình thức, không để học sinh dự thi quá nhiều.

Thứ trưởng Phạm Ngọc Thưởng đề nghị, trong quá trình xây dựng các văn bản quy phạm pháp luật, chính sách giáo dục, các sở GDĐT phải phối hợp chặt chẽ với Bộ GDĐT. Thứ trưởng nhấn mạnh đây là trách nhiệm chung, Giám đốc Sở GDĐT phải giao người có trách nhiệm tập trung, lấy ý kiến rộng rãi, bởi vì đối tượng tác động là toàn ngành Giáo dục.

Về công tác truyền thông, Thứ trưởng Thường trực nhận định, ngành Giáo dục có phạm vi tác động lớn. Do đó, các sở GDĐT phải chủ động truyền thông để nhận được sự đồng thuận từ xã hội, tạo ra sức mạnh của toàn ngành.